Interview • Balans • 14 februari 2019

‘Het allerbelangrijkste is erkenning’

'Het allerbelangrijkste is erkenning'

‘Voor heel veel van de problemen van ADHD’ers is echt een oplossing te verzinnen’, zegt Corine Lancel, die zelf ADHD heeft en al meer dan 35 jaar in het onderwijs werkt. In haar boek 'AD(H)D wat doe je daarmee?!' zet ze mogelijkheden op een rij om het functioneren op school te verbeteren.

Interview: Renate van der Zee

Docent, leerlingbegeleider en zorgcoördinator Corine Lancel schreef een zelfversterkingsgids voor jongeren met AD(H)D. Corine: ‘Voor heel veel van de problemen van ADHD’ers is echt een oplossing te verzinnen. Ik weet dat uit ervaring, want ik heb heel wat leerlingen naar een diploma geholpen.’

 

Drukke jongetjes. Dat is het beeld dat altijd weer in de media opduikt als het over ADHD gaat. En die drukke jongetjes moet je lekker buiten laten spelen en dan is er niets aan de hand. Dat beeld stoort mij erg. Want van de honderd kinderen met ADHD zijn er misschien twee of drie die daaraan voldoen. De meesten zijn juist stil en rustig en worden niet als zodanig herkend.’ Aan het woord is Corine Lancel, schrijfster van AD(H)D wat doe je daarmee?!,  een boek dat onlangs uitkwam en dat ze omschrijft als een zelfversterkingsgids voor jongeren.

 

ADHD serieus nemen

Lancel werkt al meer dan 35 jaar als docent, leerling-begeleider en zorgcoördinator op een middelbare school in Utrecht. Onder de leerlingen die extra hulp nodig hebben om hun diploma te kunnen halen, zitten regelmatig AD(H)D’ers – ze heeft er heel wat begeleid. ‘Ik ben altijd bezig geweest met de vraag: hoe kunnen we die kinderen, bij wie het niet vanzelf gaat, nou leren leren?’ Ongeveer zeven jaar geleden kreeg ze zelf de diagnose ADHD en ging ze er meer over lezen. Toen begon ze te begrijpen hoe je kinderen met aandachtsproblemen het best kunt ondersteunen. ‘Op een gegeven moment had ik zoveel verhalen verzameld en zoveel vaardigheden ontwikkeld, dat ik dacht: dit moet ik opschrijven. En dat moet niet alleen voor mijn school beschikbaar zijn, want hier hebben veel meer mensen wat aan, dus ik ga gewoon een boek maken.’

Corine Lancel ziet het als haar missie om duidelijk te maken wat de effecten zijn van ADHD, zodat mensen het eindelijk serieus nemen. ‘Als je AD(H)D hebt, kun je echt leerproblemen en problemen in het dagelijks leven krijgen – waar je overigens goed mee kunt leren omgaan. En dat is mijn tweede boodschap; ermee leren omgaan kan met behulp van medicatie, maar dat is niet mijn specialisme. Je kunt daarbij ook op zoek gaan naar wat voor jou goed werkt. En daarvoor reik ik in mijn boek allerlei mogelijkheden aan.’

 

Vul niet alles in

Haar boek is niet alleen geschreven voor jongeren, maar ook voor ouders en leerkrachten. Lancels belangrijkste raad aan leerkrachten is: vul niet alles in, maar vraag het kind zelf waardoor het misgaat. ‘Vraag bijvoorbeeld: wat maakt nou dat je steeds je opdrachten niet hebt gemaakt? Want het kan best zijn dat het kind ze wel heeft gemaakt, maar vergeten heeft om ze mee te nemen of net niet op verzend heeft gedrukt. Of stel de vraag: het valt me op dat je vaak te laat komt, hoe gaat dat eigenlijk ’s morgens? Met straffen demotiveer je kinderen, en deze kinderen al helemaal. Want ze zijn al zo boos op zichzelf omdat dingen telkens mislukken. Omdat ze steeds maar niet voldoen, zichzelf en hun ouders teleurstellen en niet de cijfers halen die de docent verwacht, terwijl ze voelen dat ze het wel kunnen.

Met mijn boek wil ik deze jongeren een weg wijzen om zichzelf beter te leren kennen. Want als ze beter begrijpen wat ze hebben, kunnen ze er beter mee leren omgaan. De meeste kinderen met een diagnose hebben geen idee wat het eigenlijk is. Ze zeggen: o, ik ben snel afgeleid. Pas als ik met hen doorpraat, begrijpen ze dat hun hele disfunctioneren op school daarmee te maken heeft. Hun ouders hebben het vaak ook niet door. Dat verbaast me keer op keer.’

 

Eigengereide types

In haar boek zet Corine Lancel allerlei mogelijkheden op een rij om het functioneren op school te verbeteren. Van simpelweg een ommetje maken in de pauze om een helder hoofd te krijgen, tot op een rij zetten wat je allemaal wél goed hebt gedaan of hulp vragen bij het maken van een planning. ‘Het zijn mogelijkheden, ik geef expres geen adviezen, want die volgen ADHD’ers zelden op. Want het zijn bijna allemaal eigengereide types – wat ze erg leuk maakt en wat zeker een kwaliteit is. Maar voorschriften werken gewoon niet. Ik zeg: je kunt het zo doen als ik verzonnen heb, maar je kunt zelf ook een oplossing verzinnen, want je bent slim genoeg. Voor heel veel van de problemen van ADHD’ers is namelijk echt een oplossing te verzinnen. Ik weet dat uit ervaring, want ik heb heel wat leerlingen naar een diploma geholpen.’

Het allerbelangrijkste is erkenning, zegt Lancel. ‘Kinderen zijn vaak verbaasd dat ik ervan uitga dat ze goed willen presteren en dat ik zie dat hun lat hoog ligt. Het is zo belangrijk dat je ziet dat ze hun best willen doen. Daar halen ze motivatie uit. Voor veel ouders is het een worsteling als ze een kind met ADHD hebben. Op school ontmoeten ze vaak onbegrip. Die ouders zien hun kind soms apathisch worden: het doet niets meer en is alleen maar boos op alles en iedereen. Tegen die ouders zou ik willen zeggen: verdiep je in de problematiek. En ga met je kind in gesprek. Luister naar wat het te vertellen heeft. Wees oprecht nieuwsgierig naar wat er met je kind aan de hand is.’