Omgaan met ODD-CD in de klas

ODD-CD is een stoornis die lastig aan te pakken is. Kinderen met ODD hebben over het algemeen weinig probleembesef. Ook zijn ze voortdurend op zoek naar grenzen. Omdat hun gedrag in eerste instantie vaak winst oplevert (de omgeving voelt zich bedreigd en stemt toe) kan het kind de omgeving naar zijn hand zetten. De invloed van het gedrag op andere kinderen in de klas is groot. Er kan een onveilig groepsklimaat ontstaan als de autoriteit van de leerkracht aangetast wordt.

Ondersteuning

Een stoornis als ODD of CD doet een behoorlijke aanslag op het zelfbeeld, zowel op dat van ouders als van leerkrachten. Het kind heeft een feilloze intuïtie om de zwakke plek van mensen te vinden, waardoor ze emotioneel geraakt worden. Het is dan moeilijk te blijven zien dat het kind er eigenlijk niet veel aan kan doen. Om niet te gaan twijfelen aan eigen kunnen is het voor de leerkracht belangrijk om ondersteuning te krijgen. Ook is het voor de leerkracht prettig een time-outmogelijkheid te hebben.

Communicatie

Het is heel belangrijk dat u als ouder regelmatig met de leerkracht praat. Zo kan voorkomen worden dat het kind de één tegen de ander uitspeelt. U kunt daarnaast ook veel vertellen over de stoornis ODD of CD, hoe u daar mee omgaat en hoe de leerkracht daar het beste mee om kan gaan. Een 'heen-en-weer-schriftje' is een goed middel om iedere dag even contact te hebben.

Medeverantwoordelijk

Het kind kan er weinig aan doen dat het ODD of CD heeft, maar het kan wel leren omgaan met deze stoornis. Belangrijk is dus het kind medeverantwoordelijk te maken voor zijn gedrag. Een manier zou kunnen zijn het kind de gevolgen van zijn gedrag te laten zien en hem dan eventuele schade zelf te laten verhelpen. Maakt u plannen, spreek ze dan óók door met het kind. Praat mét hem, niet alleen óver hem.
In de klas kan agressie besproken worden door rollenspellen te spelen. Zo kan het kind zich bewust worden van zijn eigen gedrag en de keuzes die hij maakt. Als het gedrag van uw kind verbetert, laat het hem dan ook weten.

Triggers

Triggers zijn situaties die een bepaalde reactie uitlokken. Iedereen heeft bepaalde triggers. Als de triggers voor het kind met ODD/CD bekend zijn, kan misschien voorkomen worden dat het kind ze tegenkomt en dus ontploft. Het gaat bijvoorbeeld om belemmeringen door anderen, stress (bijvoorbeeld voor een repetitie), nieuwe situaties, pesten en uitdagen.

Over omgang met docenten

U kunt met de leraar van uw kind bespreken hoe hij of zij het beste kan omgaan met uw kind. Bijvoorbeeld dat de leraar:

duidelijke grenzen stelt en duidelijke boodschappen geeft. Niet: 'Wil je even komen?' Maar: 'Ik wil dat je nu even komt.' In de vraagvorm heeft uw kind de mogelijkheid om nee te zeggen
precies formuleert wat er van uw kind verlangd wordt. Niet: 'Luister nu eens' maar 'Ga zitten en kijk me aan'
het negatieve gedrag niet negeert, maar benoemt. De drift van het kind zou ook een gebrek aan verbale mogelijkheden kunnen zijn. Uw kind is ermee geholpen als hij ook kan vertéllen wat er aan de hand is
niet in discussie gaat en probeert niet emotioneel te worden

Tips voor schoolwerk

Kinderen met ODD of CD hebben vaak moeite met het organiseren van hun schoolwerk. Plannen en structureren vinden ze lastig. Om hierbij te helpen kan de leerkracht:

helpen bij plannen en organiseren van het schoolwerk
korte opdrachten geven met voldoende uitdaging
complimenten geven na het goed volbrengen van een (deel) taak
zorgen voor structuur in het werk. Geef aan hoeveel tijd het kind heeft voor de opdracht, op welke manier de opdracht gedaan moet worden, wat het kind moet doen als de opdracht af is, enzovoort
het kind verantwoordelijkheden geven, ook voor zijn eigen werk
het kind aan het werk houden

Tips voor handelen bij conflicten

Agressief gedrag komt regelmatig voor bij kinderen met ODD of CD. Als er een conflict ontstaat, is het handig van tevoren een plan van aanpak bedacht te hebben. Zo wordt voorkomen dat de leraar handelt uit emotie (wat overigens heel begrijpelijk is). Het is zinloos om op zo'n moment in discussie te gaan. De leerkracht kan wel:

fysiek en verbaal agressief gedrag altijd afkeuren, maar niet het kind zelf afkeuren
het kind meteen uit de situatie halen en op een time-outplek zetten
het kind zo min mogelijk aanraken, want dat verergert de boosheid
het kind naar een afreageerplek laten gaan om de spanning weg te nemen
als alle gemoederen weer rustig zijn de situatie nabespreken
het kind eventueel alles laten opschrijven als hij dat makkelijker vindt dan praten
de andere leerlingen uitleggen wat ze moeten doen als de situatie escaleert