Behandeling van ODD-CD

Aanpak en behandeling van ODD en CD

De behandeling van ODD en CD moet op verschillende fronten tegelijkertijd worden ingezet en rekening houden met de beperkingen van zowel jongere als van het gezin.

Ouders (en leerkrachten) moeten geholpen worden manieren te vinden om in de opvoeding en begeleiding weer een positieve toon te vinden. Tijdelijke opvang door derden kan ouders ontlasten en hen tegelijkertijd de gelegenheid bieden hun opvoedingstaak vol te houden.

Behandelmogelijkheden

Allereerst moet een kinder- en jeugdpsychiater het kind onderzoeken en de diagnose stellen.
Dan zijn er verschillende mogelijkheden voor behandeling. Over het algemeen bestaat de behandeling in eerste instantie uit psychotherapie, bijvoorbeeld ouderbegeleiding en gedragstherapie voor het kind, die specifiek aansluit op de problemen.

Medicatie wordt bij gedragsstoornissen soms toegepast als de psychotherapeutische therapieën niet voldoende helpen of als er sprake is van:

acute situaties om gevaar af te wenden

een chronische situatie, om patronen te doorbreken

ADHD als bijkomende stoornis

een stemmings- of angststoornis

De ouderbegeleiding bestaat vaak uit psycho-educatie en oudertraining. Door psycho-educatie krijgen de ouders inzicht in de gedragsstoornis van hun kind. Hierdoor wordt duidelijker hoe het gedrag van het kind ontstaat, en kunnen ouders zich daar minder schuldig over voelen. Ook ontstaat inzicht in het eigen opvoedgedrag en wat daar eventueel nog aan kan veranderen.
In het verlengde hiervan ligt de oudertraining. Bij een oudertraining leren de ouders positief gedrag te bevorderen en negatief gedrag te negeren of te bestraffen, en duidelijke grenzen te stellen zonder het kind af te wijzen.

De kinderen zelf kunnen via cognitieve gedragstherapie getraind worden in hoe zij zich in bepaalde situaties kunnen gedragen. Ook leren ze beter interpreteren en verwerken van wat er om hen heen gebeurt, en hoe ze overkomen op anderen. Het best werken behandelingen die op meerdere terreinen (thuis en school) insteken en die zo vroeg mogelijk in het leven van het kind plaatsvinden. Kijk ook op de website van het Kenniscentrum KJP.

Trainingen voor kinderen, ouders en leerkrachten

Er zijn verschillende trainingen ontwikkeld, gericht op ouders, leerkrachten of de kinderen zelf. In een oudertraining krijgen ouders kennis en inzicht in de ontwikkeling van hun kind, de ontwikkeling van probleemgedrag en hun eigen rol en functie binnen dit geheel. Er worden verschillende typen trainingen onderscheiden. De trainingen die gericht zijn op het verbeteren van de relaties in het gezin en gedragstherapeutische oudertrainingen waarin ouders technieken leren om het gedrag van hun kind positief te beïnvloeden. Vaak is er sprake van een combinatie van beide typen training. Deze trainingen worden vaak in groepsverband gegeven maar kunnen ook voor een enkel ouderpaar worden aangewend.

Vanaf acht jaar

Voor kinderen vanaf acht jaar met (ernstige) gedragsproblemen zijn er trainingen ontwikkeld die gebruik maken van cognitieve gedragstherapie. Daarin worden kinderen getraind om gevoelens bij zichzelf te leren herkennen, met boosheid om te gaan en anders te leren denken over de bedoelingen van anderen. Deze trainingen worden meestal pas ingezet als de oudertrainingen onvoldoende effect hebben.

Vanaf twaalf jaar

Voor jongeren vanaf twaalf jaar zijn er cognitief gedragstherapeutische trainingen ontwikkeld waarbij de jongere leert vanuit een ander perspectief naar een situatie te kijken en op een andere manier te reageren. Ze leren vaardigheden die gericht zijn op het vergroten van zelfcontrole en het reguleren van agressie. Ook leren ze sociale en probleemoplossende vaardigheden.

Vanaf de leeftijd van twaalf jaar is het vaak nodig om niet alleen de ouders en het kind te trainen maar om breder in te zetten. Daarvoor zijn programma's ontwikkeld die ook de omgeving erbij betrekken.

Voor scholen

Voor scholen wordt aanbevolen gedragsproblemen aan te pakken op diverse niveaus gericht op de hele school, per klas en zo nodig per individuele leerling. Zowel voor schoolbreed gebruik als voor de aanpak in de klas zijn diverse programma's ontwikkeld.

Overlevingstochten en dergelijke zijn niet onderzocht op effectiviteit en worden niet aanbevolen als therapie.