Wat is het syndroom van Asperger?

Het syndroom van Asperger behoort tot de autisme spectrum stoornissen (ASS). Een syndroom wordt gevormd uit de combinatie van een aantal specifieke symptomen. Kinderen met het syndroom van Asperger zijn normaal tot hoogbegaafd, maar vertonen specifieke problemen met sociale communicatie. Daarnaast hebben ze vaak beperkte interessegebieden en laten ze herhalingsgedrag zien. De kinderen hebben geen vertraagde taalontwikkeling, wat bij klassiek autisme vaak wel het geval is. Het syndroom is vernoemd naar de Weense kinderarts Hans Asperger. Er is al veel bekend, maar door wetenschappelijk onderzoek worden nog steeds nieuwe theorieën ontwikkeld en meer en beter inzicht verkregen.

Hieronder vindt u informatie over:

de oorsprong van Asperger
overeenkomsten en verschillen tussen autisme en Asperger
psychologische theorieën over autisme en Asperger

Oorsprong Asperger

Hans Asperger

De Weense kinderarts Hans Asperger beschreef in 1944 een groep kinderen, overwegend jongens, met een aantal bijzondere kenmerken.

Deze kinderen hadden moeite zich in anderen in te leven, hadden weinig tot geen vriendjes, praatten op een eigenaardige, pedante manier met dikwijls weinig variatie in toonhoogte en ritme en konden geheel opgaan in bepaalde interesses. Ook viel een onhandige motoriek op. In tegenstelling tot andere vormen van autisme, was er bij deze kinderen sprake van een normale tot hoge intelligentie.

De beschrijving van Hans Asperger is in Nederland lang onopgemerkt gebleven. Kinderen en volwassenen met deze kenmerken kregen daardoor vaak de diagnose (klassiek) autisme, PDD-NOS of helemaal geen diagnose.

naar boven

Lorna Wing

In 1981 vestigde de Engelse autismedeskundige Lorna Wing aandacht op de beschrijving van Hans Asperger. Zij bracht deze in verband met haar eigen onderzoek en concludeerde dat de kenmerken die Asperger beschreef, ondergebracht konden worden in drie categorieën: sociale interactie (relaties), sociale communicatie en sociaal voorstellingsvermogen (verbeelding). Deze ontwikkelingsproblemen zien we ook terug bij klassiek autisme.

Lorna Wing introduceerde later de term ASS (autisme spectrum stoornissen). In Nederland gebruiken we zowel ASS als PDD (pervasieve ontwikkelingsstoornissen) om deze varianten van autistische stoornissen te beschrijven. Ook is de diagnose 'syndroom van Asperger' meer ingeburgerd geraakt.

Naast PDD is er ook de term PDD-NOS. Hiermee wordt de groep aangeduid die wel een aantal kenmerken van autisme heeft, maar niet aan het complete beeld voldoet. Kijk hiervoor bij PDD-NOS.

naar boven

DSM-IV en DSM-V

De aandacht van Lorna Wing voor het artikel van Hans Asperger leidde tot toenemende belangstelling voor het Syndroom van Asperger en vervolgens in 1994 tot opname in de DSM-IV. De DSM is een handboek voor de psychiatrie waarin alle psychiatrische ziektes staan vermeld.

Sinds de opname in de DSM-IV is de discussie ontstaan of het syndroom van Asperger nu iets anders is dan hoog functionerend autisme. Pas de laatste tijd zijn er aanwijzingen, dat er ook neurobiologische en neuropsychologische verschillen te vinden zijn.

Het ziet ernaar uit dat het syndroom van Asperger in de DSM-V, de opvolger van de DSM-IV, als een milde vorm van autisme zal worden opgenomen onder de brede noemer van het autismespectrum, dus niet meer als een aparte stoornis. De term Asperger kan gewoon nog worden gebruikt. Er zijn echter onvoldoende aanwijzingen om het syndroom als afzonderlijke eenheid binnen het autismespectrum te beschouwen.

naar boven

Overeenkomsten en verschillen tussen autisme en Asperger

Er zijn twee belangrijke overeenkomsten tussen mensen met klassiek autisme en het Asperger syndroom:

problemen met de sociale communicatie
beperkte interessegebieden en herhalingsgedrag

Maar er zijn ook twee grote verschillen:

bij het Asperger syndroom is het IQ ten minste gemiddeld en er is geen sprake van een vertraagde taalontwikkeling
bij klassiek autisme (en PDD-NOS) is ieder IQ-niveau mogelijk en is er wel sprake van een vertraagde taalontwikkeling

(Ref: "Autisme en Aspergersyndroom: De stand van zaken." Simon Baron-Cohen. Uitgeverij Nieuwezijds Amsterdam 2009. ISBN 978 90 5712 2835)

naar boven

Psychologische theorieën over autisme en Asperger

Er is in de loop van de tijd een aantal psychologische theorieën ontwikkeld over autisme en Asperger, die de kenmerken van autisme en Asperger moeten verklaren en aansluiten bij de neurobiologische inzichten. De theorieën zijn vooral bedoeld om de kenmerken van personen met autisme en Asperger in een verband te brengen.

Recent zijn er nieuwe denkrichtingen ontwikkeld in de psychologische verklaringen van ASS. Deze hebben geleid tot nieuwe inzichten in de cognitieve stijl (manier van denken en leren) van mensen met ASS.

De theorieën over autisme en Asperger zijn verder uitgewerkt bij Psychologische theorieën.

naar boven

Verder naar Kenmerken van Asperger.