Asperger in het gezin

Als ouder bent u waarschijnlijk zowel opgelucht als verdrietig, als u de diagnose Asperger of PDD-NOS voor uw kind te horen krijgt. Opgelucht, omdat de problemen die u ervaart een naam krijgen. U heeft het zich niet verbeeld dat uw kind zich 'anders' ontwikkelt dan andere kinderen. Verdriet, omdat uw kind een stoornis heeft, en nog wel een stoornis in de hersenen. Het zal niet zomaar 'beter' worden. Heeft uw kind wel de mogelijkheid om zich optimaal te ontwikkelen? Zal het wel gelukkig worden?

Op deze pagina meer over:

sociaal gedrag begrijpen
kennis verzamelen
broers en zussen

Sociaal gedrag begrijpen

Vroeg in de ontwikkeling van een kind is er al sociale wederkerigheid in 'gesprekken' tussen ouders en kind. Heel jonge kinderen begrijpen al dat er een verband is tussen hun gedrag en uw reactie. Rond acht maanden beginnen ze bijvoorbeeld dingen aan te wijzen. Kinderen van nauwelijks een jaar oud kunnen al heel wat communiceren zonder dat ze spreken. Het grote probleem bij kinderen met autisme is de moeilijkheden met de ontwikkeling van communicatie.

Communicatieprobleem

Bij kinderen met autisme kunnen er al van in het prille begin problemen zijn. Sommige kinderen huilen veel en lijken ontroostbaar. Andere baby's maken nauwelijks oogcontact. Weer andere zijn ongewoon rustig, huilen nauwelijks en lijken altijd tevreden.

Niet kunnen aangeven dat er iets is, kan wijzen op een communicatieprobleem. Gewone kinderen voelen intuïtief aan dat mama komt als ze huilen. Kinderen met autisme moeten leren dat de omgeving dankzij communicatie kan worden beïnvloed.

Baby's en peuters met autisme ontwikkelen vaak een eigen, ongewone manier van communiceren. Ouders, en anderen die de baby met autisme al vanaf de geboorte kennen, groeien mee met deze communicatie. Zij begrijpen het kind heel goed, maar beseffen niet altijd dat het kind een geheel eigen wijze van communiceren heeft uitgevonden.

Spelen

Kinderen met ASS spelen niet zoals andere kinderen. Om met andere kinderen te kunnen spelen moet een kind kunnen communiceren en sociaal gedrag kunnen begrijpen. Het moet ook verbeelding hebben om de werkelijkheid na te spelen.

Gewone kinderen zijn in de ogen van kinderen met ASS vaak onvoorspelbaar. Deze kinderen hebben het moeilijk in de voor hen chaotische wereld. Ze proberen dan ook om orde te scheppen in die overdaad aan prikkels. Zo willen ze dat voorwerpen op een vaste plaats staan: de stoelen netjes onder de tafel, het tapijtje naast de salontafel, een bijzettafeltje onder de tv en zo verder. Die drang noemen wij weerstand tegen verandering, maar voor hen is het een houvast.

Omdat kinderen met ASS het spel, de taal en de lichaamstaal van gewone kinderen moeilijk begrijpen, verkiezen ze duidelijke activiteiten en voorspelbare dingen boven de omgang met mensen. Dit kan leiden tot gedrag dat op het eerste gezicht storend lijkt.

Kennis verzamelen

Het is belangrijk voor het kind dat u - als de diagnose eenmaal is gesteld - veel te weten komt over autismespectrumstoornissen, en dat u het kind een liefdevol en ondersteunend thuis geeft. Vergeet ook niet dat ieder kind, net als alle andere kinderen zijn sterke en minder sterke kanten heeft, en behoefte heeft aan zoveel mogelijk ondersteuning, geduld en begrip van zijn omgeving.

Door uzelf goed te verdiepen in deze stoornis krijgt u meer inzicht in wat u van uw kind kan verwachten, waardoor u beter kan aansluiten bij uw kind. Zodoende kunt u uw kind beter helpen om zelfstandig te worden en succeservaringen op te doen, zowel binnenshuis als er buiten. Daarnaast kan veel kennis over ASS bijdragen aan het verminderen van spanning bij uzelf en bij andere gezinsleden.

Broers en zussen

Het kan moeilijk zijn voor kinderen om een broer of zus (brus) met een autismespectrumstoornis te hebben. Dit kan te maken hebben met verschillende factoren. Het gedrag van het kind met ASS wordt als lastig ervaren omdat dit kind geen goede relatie met diens broer of zus kan aangaan. Wanneer de dingen niet gaan zoals kinderen met ASS willen, kunnen ze driftbuien krijgen of heel angstig worden. Een brus kan zich hiervoor schamen. Ouders besteden relatief veel tijd aan het kind met ASS, waardoor de brussen zich mogelijk achtergesteld voelen. Brusjes voelen zich soms verantwoordelijk voor het kind met ASS, en proberen hem of haar te beschermen als het bijvoorbeeld wordt gepest. Het is daarom heel belangrijk dat brusjes goed op de hoogte worden gesteld van wat een autismespectrumstoornis precies inhoudt en wat de gevolgen zijn.