Veelgestelde vragen

De keuze voor een school vraagt extra aandacht als uw kind een leer- of gedragsprobleem heeft. In principe is er een vrije schoolkeuze voor iedereen. In de praktijk wordt de keuze grotendeels beperkt door het advies van de basisschool (mede gebaseerd op de uitslag van de Citotoets) en de toelatingseisen van het voortgezet onderwijs.

Het vinden van de juiste school voor uw kind is een persoonlijke keuze. Wat de ene school biedt aan extra ondersteuning en zorg voor een leerling sluit heel goed aan bij het ene kind, maar niet bij het andere. Het is daarom belangrijk om een gesprek op school aan te vragen en te bespreken welke zorg uw kind nodig heeft en wat de school kan bieden.

Het document Oriënteren op een school in het voortgezet onderwijs kunt u gebruiken om, bijvoorbeeld op open dagen, informatie te krijgen over de school van uw keuze.

Hieronder volgt een overzicht van websites die u kunnen helpen met het maken van een keuze:

• School in beeld
  Op schoolinbeeld.nl staat een overzicht van alle scholen in Nederland. Via een kaartje krijgt u een lijst van alle scholen in uw regio. Verder op deze site informatie over het niveau van het onderwijs en de adresgegevens van de scholen.
• SchoolVensters Online
  Op schoolvo.nl vindt u VO-scholen die deelnemen aan het project Vensters voor Verantwoording. Bij dit project wordt alle cijfermatige informatie over deze VO-scholen in één systeem verzameld, bewerkt en gevisualiseerd. Behalve informatie van DUO, de Onderwijsinspectie en de school zelf, zijn ook de ervaringen van ouders en leerlingen verwoord in een cijfer. Doel van het project is kwaliteitsstandaarden te ontwikkelen en de mogelijkheid schoolresultaten met elkaar te vergelijken. Op Schoolkompas.nl kunt u scholen voor voortgezet onderwijs met elkaar vergelijken. Nu nog alleen voor de regio Amsterdam, in de loop van 2012 voor heel Nederland.
• Onderwijsinspectie
  Voor de kwaliteit van de door u gekozen school kunt u op de site van de onderwijsinspectie kijken hoe de school is beoordeeld en wanneer de beoordeling heeft plaatsgevonden.
• Overgang PoVo
  Deze website is gericht op ouders die zich aan het oriënteren zijn op het voortgezet onderwijs voor hun kind. Op deze site staat informatie waar u op kunt letten als u op zoek bent naar passend voortgezet onderwijs, maar is ook geschikt voor ouders die op zoek zijn naar een andere basisschool.
• Landelijk netwerk voor autisme
  In het overzicht op de website van het landelijk Netwerk voor autisme staan scholen in zowel het basis- als het voortgezet onderwijs (Passer scholen) vermeld, die extra ondersteuning bieden aan leerlingen met autisme of een autisme spectrum stoornis. De deelnemende scholen staan vermeld op verschillende regionale kaarten.
• de Rijksoverheid, ministerie van OCW
  Op de website van het de Rijksoverheid staat de digitale onderwijsgids voor het voortgezet onderwijs. Op pagina 58 van deze gids staat een vragenlijst die u kunt gebruiken voor het zoeken naar een geschikte school.
• Handicap en studie
  De website van Handicap en studie geeft tips en adviezen voor ouders, leerlingen en docenten. Het diagnose abc geeft informatie over diagnoses en de gevolgen voor het onderwijs, die u kunt gebruiken als ondersteuning bij een gesprek op school. Deze website richt zich voornamelijk op het vervolgonderwijs (mbo, hbo en universiteit).

Bent u benieuwd naar de ervaringen van andere ouders met hun school? Via onze website Ouders delen ervaringen kunt u uw persoonlijke ervaringen met scholen en zorgverleners invoeren, zodat andere ouders deze kunnen raadplegen.

Afhankelijk van de diagnose die er is gesteld, zijn er verschillende informatiebronnen die u kunt raadplegen. Zo is er op de website van Balans voor iedere diagnose een apart gedeelte waar de stoornis wordt beschreven.

Voor scholen is er de website van Kennisnet. Kennisnet is het expertisecentrum als het gaat om ICT in het onderwijs. Hierbij wordt leermateriaal aangeboden dat ondersteunend kan zijn voor de leerkracht. Deze informatie is te vinden op de website leerlingzorgpo.kennisnet

Voor ouders en leerlingen is er de website Handicap en studie. Op deze site staat informatie over studeren mét een zichtbare of onzichtbare beperking, handicap of chronische ziekte.

Er zijn ook specialisten, zoals een orthopedagoog en een ambulant begeleider, die school en ouders kunnen adviseren. Deze zijn (soms) verbonden aan het zorgadviesteam (ZAT-team) van de school, en kunnen informatie, advies en ondersteuning geven. De school kan u meer vertellen over het ZAT-team in uw regio.

Op de website van regelhulp.nl kunt u een overzicht vinden van zorg, hulp en financiële steun. U kunt op deze site online voorzieningen aanvragen of contact leggen met organisaties.

Bent u benieuwd naar de ervaringen van andere ouders met hun school? Via onze website Ouders delen ervaringen kunt u uw persoonlijke ervaringen met scholen en zorgverleners invoeren, zodat andere ouders deze kunnen raadplegen.

Van oudsher is de rol van de ouders in de school een belangrijke. Ouders waren lid van het schoolbestuur en hadden op deze wijze invloed op de school. De tendens is dat bij de huidige schoolbesturen steeds minder vaak ouders in het schoolbestuur zitten. De rol van de ouder op school kan nu op andere manieren ingevuld worden.

Ouders kunnen meedenken en (soms) meebeslissen over het beleid van de school via de Medezeggenschapsraad (MR) of een ouderplatform. Daarnaast kunnen ouders zelf ook regelmatig contact onderhouden met de leerkrachten van hun kind. Voor kinderen die extra ondersteuning nodig hebben in de klas is het contact tussen ouders en leerkracht belangrijk. Voor de Wet medezeggenschap op school zie de website  http://wetten.overheid.nl/BWBR0020685/geldigheidsdatum_13-05-2010

Als er een gesprek heeft plaatsgevonden tussen ouders en leerkracht is het belangrijk om gemaakte afspraken schriftelijk te bevestigen. Zowel de leerkracht  als de ouder kunnen elkaar dan aanspreken op de gemaakte afspraken. Als u het niet eens bent met de leerkracht en u komt er niet meer uit door middel van een gesprek met de leerkracht of de directeur, dan kunt u gaan praten met het schoolbestuur. Meestal kan uw klacht dan naar tevredenheid worden behandeld. Lukt dit niet, dan kunt u met uw klacht naar de klachtencommissie van de school. In de schoolgids staat hoe dat in zijn werk gaat. Op de website onderwijsklachten kunt u ook meer informatie vinden over advies, hulp, informatie of ondersteuning bij uw klachten over school; ook kan men u telefonisch te woord staan.

Bent u benieuwd naar de ervaringen van andere ouders met hun school? Via onze website ouders delen ervaringen kunt u uw persoonlijke ervaringen met scholen en zorgverleners invoeren, zodat andere ouders deze kunnen raadplegen.

Wanneer de school aangeeft dat uw kind niet meer welkom is, is het belangrijk om te vragen of het bestuur van de school dit schriftelijk wil bevestigen. Vaak zijn besluiten op papier anders geformuleerd en kan er bezwaar aangetekend worden naar het bestuur van de school. De school moet binnen vier weken schriftelijk op het bezwaar reageren.

De school is verplicht om gedurende acht weken te zoeken naar een vervangende school voor de leerling. Op het moment dat het bestuur een nieuwe school heeft gevonden, mag het kind definitief niet meer op de oude school komen. Als er na acht weken geen andere school is gevonden, mag de school stoppen met zoeken. De school moet wel bewijzen dat er voldoende naar een andere school is gezocht.

Als u op zoek gaat naar een andere school, kan het zijn dat u niet gelijk de geschikte school vindt, die aansluit op de huidige school van uw kind. Hierdoor kan het zijn dat uw kind geen onderwijs krijgt. De leerplichtambtenaar zal tijdens deze periode het contact met u onderhouden.

Er zijn twee wetsartikelen die het recht op onderwijs voor uw kind ondersteunen. Het eerste is dat alle kinderen recht op onderwijs hebben. Dit recht is te vinden in artikel 26 van de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens, waarin staat dat iedereen recht heeft op onderwijs. Dit is een 'recht' waar niet zomaar van afgeweken kan worden. Deze verklaring is te vinden op de site van het Ministerie van Buitenlandse Zaken.

Het tweede artikel staat in de wet op het primair onderwijs, artikel 8 'Uitgangspunten en doelstelling onderwijs' lid 1: "Het onderwijs wordt zodanig ingericht dat de leerlingen een ononderbroken ontwikkelingsproces kunnen doorlopen. Het wordt afgestemd op de voortgang in de ontwikkeling van de leerlingen."

Als uw kind een rugzak heeft, dan kunt u via de website van ouders en rugzak de brochure downloaden 'Ziet de school het niet meer zitten'. Er wordt ingegaan op probleemsituaties waarbij de school het met uw kind met een beperking niet (meer) ziet zitten. Wat zijn uw rechten en mogelijkheden? Hoe kunt u het gesprek met de school op een goede manier voeren? In deze brochure staat wat u kunt doen.

Voor kinderen met een rugzak kunt u voor bemiddeling ook de hulp inroepen van een onafhankelijke onderwijsconsulent. Deze consulenten zijn bedoeld als extra hulp voor ouders die problemen hebben bij het vinden van een geschikte school voor hun kind. De onderwijsconsulent werkt regionaal en kent ook scholen die ervaring hebben met kinderen met een rugzak. Op onderwijsconsulenten kunt u meer informatie vinden.

Bent u benieuwd naar de ervaringen van andere ouders met hun school? Via onze website ouders delen ervaringen kunt u uw persoonlijke ervaringen met scholen en zorgverleners invoeren, zodat andere ouders deze kunnen raadplegen.

Mag een basisschool mijn kind schorsen?

Een basisschool mag uw kind schorsen. Dit houdt in dat uw kind tijdelijk geen toegang heeft tot de school of tot bepaalde lessen. Het bevoegd gezag van de basisschool kan zelf bepalen wanneer het uw kind schorst. Voordat een leerling wordt geschorst, moet het bevoegd gezag eerst naar uw verhaal en naar de docent luisteren. In de Wet op het primair onderwijs is niets geregeld over schorsing. Dit geldt ook voor scholen voor speciaal basisonderwijs (sbo). Veel scholen hebben een speciaal protocol of reglement voor belonen en straffen; dit kunt u nalezen in de schoolgids.

Lees meer bij Rijksoverheid

Mag een school voor voortgezet onderwijs (vo) mijn kind schorsen?

Een school voor voortgezet onderwijs (vo) mag uw kind schorsen. Dit houdt in dat uw kind tijdelijk geen toegang heeft tot de school of tot bepaalde lessen. Er zijn wettelijke regels voor de duur van de schorsing en de manier waarop de school u en uw kind over de schorsing informeert.

Lees meer bij Rijksoverheid

Mag een school voor (voortgezet) speciaal onderwijs mijn kind schorsen?

Scholen voor speciaal onderwijs (so) en voortgezet speciaal onderwijs (vso) mogen uw kind schorsen. Dit houdt in dat uw kind tijdelijk geen toegang heeft tot de school of tot bepaalde lessen. Het bevoegd gezag van de school kan zelf bepalen wanneer het uw kind schorst. Er is hierover niets geregeld in de wet. Veel scholen hebben een speciaal protocol of reglement voor belonen en straffen; dit kunt u nalezen in de schoolgids.

Lees meer bij Rijksoverheid

Ook op de website van de onderwijsinspectie staat uitgebreide informatie over Schorsen en verwijderen.

Voor meer informatie zie Schorsing en verwijdering

Mag een basisschool mijn kind verwijderen?

Een basisschool mag uw kind verwijderen. Dit houdt in dat uw kind voorgoed geen toegang meer heeft tot de school. Dit gebeurt meestal als de school uw kind de benodigde speciale zorg niet kan bieden en het beter af is op een speciale school. Ook kan het zo zijn dat uw kind zich ernstig heeft misdragen. Dit geldt ook voor scholen voor speciaal basisonderwijs (sbo).

Verwijdering is geregeld in de Wet op het primair onderwijs. Veel scholen hebben een speciaal protocol of reglement voor belonen en straffen; dit kunt u nalezen in de schoolgids.

Lees meer bij de Rijksoverheid

Mag een school voor voortgezet onderwijs  (vo) mijn kind verwijderen?

Een school voor voortgezet onderwijs (vo) mag uw kind verwijderen. Dit houdt in dat uw kind voorgoed geen toegang meer heeft tot de school. Dit gebeurt meestal alleen als uw kind zich ernstig heeft misdragen. Soms kunnen ook de leerresultaten aanleiding zijn om uw kind permanent van school te sturen. Er zijn wettelijke regels voor het verwijderen en de manier waarop de school u en uw kind over de verwijdering informeert.

Lees meer bij de Rijksoverheid

Mag een school voor (voortgezet) speciaal onderwijs mijn kind verwijderen?

Scholen voor speciaal onderwijs (so) en voortgezet speciaal onderwijs (vso) mogen uw kind verwijderen. Dit houdt in dat uw kind voorgoed geen toegang meer heeft tot de school. Dit kan bijvoorbeeld gebeuren als uw kind zich ernstig heeft misdragen. De regels voor verwijdering staan in de wet. Veel scholen hebben een speciaal protocol of reglement voor belonen en straffen; dit kunt u nalezen in de schoolgids.

Lees meer bij de Rijksoverheid

Ook op de website van de onderwijsinspectie staat uitgebreide informatie over Schorsen en verwijderen.

Lees verder bij Schorsing en verwijdering

Alle scholen houden voor iedere leerling afzonderlijk een leerlingadministratie of leerlingdossier bij. Het leerlingvolgsysteem is onderdeel van het leerlingdossier.

Het leerlingdossier is strikt vertrouwelijk en het ligt achter slot en grendel. Als ouder heeft u het recht om het in te zien en schriftelijk een bezwaar aan het dossier toevoegen. In de praktijk betekent dit dat u hiervoor een afspraak moet maken met de directeur. U krijgt het niet mee.

De gegevens mogen in principe niet aan derden worden verstrekt, of door anderen worden ingezien zonder toestemming van de ouders. Naast de school mag alleen de onderwijsinspectie zonder toestemming van de ouders het leerlingdossier bekijken. De inspectie heeft de wettelijke taak om het onderwijs te controleren en kan dus bijvoorbeeld controleren of de school de procedures en de wettelijke voorschriften met betrekking tot het leerlingdossier in acht neemt. Het kan dan noodzakelijk zijn dat de inspectie een aantal dossiers bekijkt. Verder kan de inspectie inzage in het dossier vorderen als er bepaalde problemen met een kind zijn. Uiteraard zal de inspectie zeer discreet met de informatie uit het leerlingdossier omgaan.

Als uw kind overstapt naar een nieuwe school vraagt deze soms inzage in het leerlingdossier van uw kind. Alleen de registraties van de resultaten van een leerling (onderwijskundig rapport) mogen doorgestuurd worden naar een andere school. U als ouder heeft het recht om dit dossier in te zien. Meer informatie kunt u vinden op de site van het college van bescherming persoonsgegevens.

Bent u benieuwd naar de ervaringen van andere ouders met hun school? Via onze website ouders delen ervaringen kunt u uw persoonlijke ervaringen met scholen en zorgverleners invoeren, zodat andere ouders deze kunnen raadplegen.

Basisscholen bepalen zelf de regels voor het laten overgaan van een kind naar een volgende groep. Als ouder kunt u wel uw wensen kenbaar maken, maar de school neemt uiteindelijk de beslissing.

De basisschool moet zorgen voor een ononderbroken ontwikkeling van uw kind en rekening houden met de voortgang van uw kind. Uw kind blijft alleen zitten als de leerresultaten en ontwikkeling opvallend achterblijven bij die van de meeste klasgenoten en de school hier nog geen oplossing voor heeft gevonden.

Met vragen over zittenblijven (doubleren) kunt u het beste bij de basisschool van uw kind informeren hoe zij hier in de praktijk mee omgaan. Voor meer informatie kunt u ook de Onderwijsgids raadplegen. Deze vindt u op de website van de rijksoverheid.

Als u het niet eens bent met de beslissing om uw kind wel of niet over te laten gaan, kunt u volgens de klachtenprocedure van de school bezwaar maken.

In de onderwijswetgeving zijn geen voorschriften voor scholen opgenomen over het bevorderen of laten doubleren van leerlingen. De school beslist of uw kind overgaat naar een volgend leerjaar. De overgangsregels van de school staan in de schoolgids.

Vindt de school dat uw kind alleen onder voorwaarden kan overgaan, dan moet de school dit uitdrukkelijk vermelden op het eindrapport. Daarnaast moet de school dit schriftelijk melden aan ouders of verzorgers. De school moet daarbij aangeven aan welke voorwaarden uw kind moet voldoen om definitief te kunnen worden bevorderd. Ook moet de school melden wanneer de definitieve beslissing valt. De school heeft hiervoor een bepaalde periode de tijd: tussen 1 oktober en 1 januari van het volgende kalenderjaar. Dat betekent dat als uw kind na de zomervakantie weer naar school gaat, er uiterlijk op 31 december van dat jaar een beslissing moet liggen of uw kind aan de gestelde voorwaarden heeft voldaan en definitief over is.

Vmbo

Leerlingen op het vmbo mogen maximaal vijf jaar over hun opleiding doen. Overschrijden ze de maximale verblijfdsduur dan mogen ze niet overstappen naar een lager niveau voor voortgezet onderwijs, maar moeten ze doorstromen naar het middelbaar beroepsonderwijs (mbo). Omdat de leerlingen geen diploma hebben, nemen ze deel aan een niveau 1-opleiding. Mochten leerlingen alsnog een vmbo-diploma willen halen, dan kunnen ze dit doen via een staatsexamen of door het volgen van particulier onderwijs.

Binnen de vijf jaar maximale verblijfsduur mogen leerlingen wel overstappen naar een lager niveau. Bijvoorbeeld als ze één keer zijn blijven zitten en een tweede keer dreigt.

Leerlingen die praktijkonderwijs binnen het vmbo volgen, mogen op school blijven tot het schooljaar waarin ze 19 jaar worden. Dit kan met toestemming van de Inspectie van het Onderwijs met een jaar worden verlengd. Leerlingen kunnen dan op school blijven tot het schooljaar waarin ze 20 jaar worden.

Havo/vwo

Leerlingen van het hoger algemeen voortgezet onderwijs (havo) en het voorbereidend wetenschappelijk onderwijs (vwo) mogen maximaal vijf jaar doen over de eerste drie leerjaren.

Overschrijden leerlingen deze maximale verblijfsduur, dan mogen ze niet overstappen naar een lager niveau voor voortgezet onderwijs, maar moeten ze doorstromen naar het middelbaar beroepsonderwijs (mbo). Omdat de leerlingen geen diploma hebben, nemen ze deel aan een niveau 1-opleiding. Mochten leerlingen alsnog een havo- of vwo-diploma willen halen, dan kunnen ze dit doen via een staatsexamen of door het volgen van particulier onderwijs.

Binnen de vijf jaar maximale verblijfsduur mogen leerlingen wel overstappen naar een lager niveau. Bijvoorbeeld als ze één keer zijn blijven zitten en een tweede keer dreigt. Dan kunnen ze het vmbo of de onderbouw van het havo afronden.

De bovenbouw van havo en vwo kent geen verplichte maximale verblijfsduur. De school bepaalt de maximale verblijfsduur. De meeste scholen hebben in het schoolreglement opgenomen dat leerlingen maximaal één keer mogen blijven zitten en één keer mogen zakken voor het examen (of twee keer blijven zitten in verschillende klassen). Daarna moeten leerlingen van school af.

Uitzonderingen

In bepaalde situaties kan de verblijfsduur op het vmbo of de eerste drie jaar van het havo/vwo worden verlengd naar zes jaar:

• Als leerlingen buiten Nederland basisonderwijs hebben gevolgd. Ze kunnen een extra leerjaar krijgen als ze aan het begin van het vijfde leerjaar nog geen 18 jaar zijn.
• Als leerlingen langdurig ziek zijn of door overmacht een groot deel van het onderwijs niet hebben kunnen volgen.

De Inspectie van het Onderwijs (Onderwijsinspectie) beoordeelt op basis van een verzoek van de school of leerlingen hiervoor in aanmerking komen.

De onderwijsconsulent in het speciaal onderwijs (SO) biedt hulp bij het vinden van een geschikte speciale school voor uw kind. Onderwijsconsulenten zijn onafhankelijke deskundigen met veel kennis en ervaring op het gebied van onderwijs aan kinderen met een handicap, ziekte of stoornis. U kunt alleen bij de onderwijsconsulent terecht als het samenwerkingsverband voor voortgezet onderwijs, het REC (Regionaal Expertisecentrum) of WSNS (samenwerkingsverband Weer Samen Naar School) u niet verder kunnen helpen.

Inschakelen van de onderwijsconsulent

Een onderwijsconsulent geeft advies en begeleiding wanneer:

• u voor uw kind geen geschikte school kunt vinden ondanks de extra middelen uit de leerlinggebonden financiering of de indicatie voor (voortgezet) speciaal onderwijs
• uw kind langdurig thuiszit (minimaal 4 schoolweken) zonder uitzicht op een onderwijsplaats

U hoeft niet te betalen voor advies en bemiddeling door een onderwijsconsulent.

Meer informatie over het raadplegen van een onderwijsconsulent vindt u op de website Onderwijsconsulenten.

Meer informatie

• Wat is het project Weer samen naar school (WSNS)
• Wat is een Regionaal Expertise Centrum (REC)
• Wat is leerlinggebonden financiering (LGF)
• Welke soorten speciaal onderwijs zijn er