Wat is passend onderwijs?

Passend onderwijs is maatwerk in het onderwijs. Voor elk kind en iedere jongere onderwijs dat aansluit bij zijn of haar mogelijkheden en talenten. Geen kind tussen wal en schip dus. Veel leerlingen die vanwege een beperking extra ondersteuning nodig hebben, krijgen geen passend onderwijsaanbod. Het gaat hierbij om leerlingen met leer- of ontwikkelingsproblemen, een ziekte, handicap of gedragsstoornis. Onder de noemer 'passend onderwijs' wordt gewerkt aan nieuw beleid voor deze leerlingen.

Uitleg over het beleidstraject passend onderwijs

Zorgplicht scholen

Scholen voor primair en voortgezet onderwijs krijgen bij passend onderwijs een zorgplicht. Dit betekent dat de school verplicht is uw kind een zo goed mogelijke plek in het onderwijs aan te bieden. Scholen werken samen in regionale samenwerkingsverbanden. De rugzak wordt afgeschaft, maar daar staat tegenover dat een deel van het budget voor de leerlingen met een ondersteuningsbehoefte rechtstreeks naar de schoolbesturen gaat. Hierdoor kunnen de samenwerkingsverbanden meer maatwerk bieden aan leerlingen. De zorgplicht zou oorspronkelijk per 1 augustus 2013 ingaan. Na de val van het kabinet in april 2012 heeft de minister van onderwijs echter besloten de zorgplicht een jaar later in te voeren, dus per 1 augustus 2014.

Door de regio-indeling is het mogelijk dat uw kind zo dicht mogelijk bij huis passend onderwijs krijgt. Dat kan op de school van inschrijving zijn, op een andere school als daar de begeleiding van het kind beter georganiseerd kan worden, of op een school voor speciaal onderwijs. Het speciaal onderwijs blijft dus bestaan.

Niet elke gewone school hoeft alle kinderen op te vangen. Scholen kunnen zich specialiseren en onderling afspraken maken wie welke kinderen het beste onderwijs kan geven. Daarvoor gaan gewone scholen en scholen voor speciaal onderwijs samenwerken in regionale samenwerkingsverbanden. Het geld kan efficiënter en effectiever 'in de speciale of gewone klas' worden ingezet omdat het budget voor passend onderwijs voortaan rechtstreeks naar de samenwerkende scholen gaat.

Zorgplicht in het mbo

Het mbo neemt binnen passend onderwijs een aparte positie in. Het mbo kent geen speciaal onderwijs. Voor het mbo ligt de zorgplicht verankerd in de Wet gelijke behandeling. Mbo-instellingen zijn verplicht voor iedere student met een beperking doeltreffende aanpassingen te verrichten, tenzij het een onevenredige belasting vormt voor de instelling. Lees meer: Passend onderwijs op het mbo.

Passend onderwijsaanbod

Een passend onderwijsaanbod houdt in dat onderwijs en ondersteuning moeten aansluiten op de ontwikkeling en behoeften van het kind, de mogelijkheden van het personeel en de wensen van de ouders. Als een school niet aan de behoeften van het kind tegemoet kan komen, wordt in overleg met de ouders uitgezocht welke school binnen het samenwerkingsverband dat wel kan.

Scholen stellen samen met het personeel een onderwijsondersteuningsprofiel op, dat aangeeft welke ondersteuning een school kan bieden, eventueel met hulp van derden. Binnen het samenwerkingsverband moet worden gezorgd voor een dekkend ondersteuningsaanbod van het onderwijs. Het samenwerkingsverband legt dit vast in een ondersteuningsplan.

De zorgplicht moet ervoor zorgen dat het niet langer mogelijk is dat leerlingen thuis zitten. De inspectie ziet toe op de uitvoering van de zorgplicht door schoolbesturen.

Stand van zaken

Tijdstraject wetgeving passend onderwijs

De Wet passend onderwijs is op 15 maart door de Tweede Kamer aangenomen. De inwerkingtreding is nu afhankelijk van goedkeuring door de Eerste Kamer. Op 8 mei jl. is bekend geworden dat de Eerste Kamer de behandeling van het wetsvoorstel niet controversieel verklaard heeft. Dat betekent dat de behandeling van het wetsvoorstel door de Eerste Kamer doorgaat, ondanks de val van het kabinet en de aankomende verkiezingen. Het oorspronkelijke tijdpad voor de gefaseerde invoering van passend onderwijs is na de val van het kabinet en het besluit tot uitstel van de invoering niet meer van kracht. Als de Eerste Kamer de wet aanneemt zal de zorgplicht per 1 augustus 2014 ingaan.

Bezuinigingen passend onderwijs

Na de val van het kabinet in april 2012 is de voorgenomen bezuiniging op passend onderwijs van 300 miljoen volledig geschrapt.

Betrokkenheid ouders bij passend onderwijs

De zorgplicht betekent ook dat er goed rekening wordt gehouden met de ondersteuningsbehoefte van uw kind, uw voorkeuren en de mogelijkheden van de school.

U krijgt een wettelijk recht op ondersteuning en deskundig advies bij het beoordelen van het aanbod van de school voor uw kind. Als u en de school er samen niet uitkomen, kunt u gebruik maken van mediation door een onafhankelijke partij zoals de onderwijsconsulent. Leidt dit ook niet tot een oplossing, dan kan een landelijke geschillencommissie uitkomst bieden.

Nadat een leerling tot de school is toegelaten, stelt de school als dat nodig is in overleg met de ouders een ontwikkelingsplan op. Hierin staat wat nodig is aan extra ondersteuning in het onderwijs. Ouders moeten zo mogelijk duidelijk aangeven welke zorg en ondersteuning hun kind nodig heeft. De school moet regelmatig met u overleggen over de vorderingen en de geboden begeleiding. Zie ook Instemmingsrecht voor ouders in het onderwijs.

Bron: Rijksoverheid