ASS in het gezin

Begrijpen van sociaal gedrag

Vroeg in de ontwikkeling van een kind is er al sociale wederkerigheid in ‘gesprekken’ tussen ouders en kind. Heel jonge kinderen begrijpen al dat er een verband is tussen hun gedrag en uw reactie. Rond acht maanden beginnen ze bijvoorbeeld dingen aan te wijzen. Kinderen van nauwelijks een jaar oud kunnen al heel wat communiceren zonder dat ze spreken. Bij kinderen met een autismespectrumstoornis (ASS) zijn er vaak moeilijkheden met de ontwikkeling van communicatie.

 

Communicatieprobleem

Bij kinderen met autisme kunnen er al vanaf het prille begin problemen zijn. Sommige kinderen huilen veel en lijken ontroostbaar. Andere baby’s maken nauwelijks oogcontact. Weer andere zijn ongewoon rustig, huilen nauwelijks en lijken altijd tevreden.

Niet kunnen aangeven dat er iets is, kan wijzen op een communicatieprobleem. Gewone kinderen voelen intuïtief aan dat mama komt als ze huilen. Kinderen met autisme moeten leren dat de omgeving dankzij communicatie kan worden beïnvloed.

Baby’s en peuters met autisme ontwikkelen vaak een eigen, ongewone manier van communiceren. Ouders, en anderen die de baby met autisme al vanaf de geboorte kennen, groeien mee met deze communicatie. Zij begrijpen het kind heel goed, maar beseffen niet altijd dat het kind een geheel eigen wijze van communiceren heeft uitgevonden.

 

Spelen

Kinderen met autisme spelen niet zoals andere kinderen. Om met andere kinderen te kunnen spelen, moet een kind kunnen communiceren en sociaal gedrag kunnen begrijpen. Het moet ook verbeelding hebben om de werkelijkheid na te spelen.

Gewone kinderen zijn in de ogen van kinderen met autisme vaak onvoorspelbaar. Deze kinderen hebben het moeilijk in de voor hen chaotische wereld. Ze proberen dan ook om orde te scheppen in die overdaad aan prikkels. Zo willen ze dat voorwerpen op een vaste plaats staan: de stoelen netjes onder de tafel, het tapijtje naast de salontafel, een bijzettafeltje onder de tv en zo verder. Die drang noemen wij weerstand tegen verandering, maar voor hen is het een houvast.

Omdat kinderen met autisme het spel, de taal en de lichaamstaal van gewone kinderen moeilijk begrijpen, verkiezen ze duidelijke activiteiten en voorspelbare dingen boven de omgang met mensen. Dit kan leiden tot gedrag dat op het eerste gezicht storend lijkt.

 

Kennis verzamelen

Het is belangrijk voor het kind dat u – als de diagnose eenmaal is gesteld – veel te weten komt over autisme en dat u het kind een liefdevol en ondersteunend thuis geeft. Vergeet ook niet dat ieder kind zijn sterke en minder sterke kanten heeft, en behoefte heeft aan zoveel mogelijk ondersteuning, geduld en begrip van zijn omgeving.

Door uzelf goed te verdiepen in deze stoornis krijgt u meer inzicht in wat u van uw kind kan verwachten, waardoor u beter kunt aansluiten bij uw kind. Zodoende kunt u uw kind beter helpen om zelfstandig te worden en succeservaringen op te doen, zowel binnenshuis als erbuiten. Daarnaast kan veel kennis over autisme bijdragen aan het verminderen van spanning bij uzelf en bij andere gezinsleden.

 

Broers en zussen

Het kan moeilijk zijn voor kinderen om een broer of zus (brus) met autisme te hebben. Dit kan te maken hebben met verschillende factoren. Het gedrag van het kind met autisme wordt als lastig ervaren omdat dit kind geen goede relatie met diens broer of zus kan aangaan. Wanneer de dingen niet gaan zoals kinderen met autisme willen, kunnen ze driftbuien krijgen of heel angstig worden. Een brus kan zich hiervoor schamen.

Ouders besteden relatief veel tijd aan het kind met autisme, waardoor de brussen zich mogelijk achtergesteld voelen. Brusjes voelen zich soms verantwoordelijk voor het kind met autisme en proberen hem of haar te beschermen als het bijvoorbeeld wordt gepest. Het is daarom heel belangrijk dat brusjes goed op de hoogte worden gesteld van wat autisme precies inhoudt en wat de gevolgen zijn.