Op zoek naar het ontstaan van angstgedrag

Bij een gezonde pasgeborene kan zelfs een lichte verstoring van de serotoninehuishouding in de hersenschors leiden tot afwijkingen in de hersenen. Het ontwikkelen van een angststoornis kan een gevolg zijn.

Biologe Laura Smit-Rigter richt in haar proefschrift de aandacht op de rol dat een klein eiwitje op de wand van onze honderd miljard hersencellen speelt. De naam van dit eiwitje is de 5-HT3 receptor en zonder zijn bemiddeling kan de signaalstof serotonine er minder goed voor zorgen dat hersencellen hun boodschappen aan elkaar doorgeven.

Hersenschors

Serotonine speelt een belangrijke rol bij de ontwikkeling van de hersenschors. Dat is het hersengebied betrokken bij leren, onthouden en het verwerken van informatie. In de prille ontwikkelingsfase van het brein, vlak na de geboorte, is het serotoninesysteem zeer gevoelig voor verstoringen die kunnen leiden tot afwijkingen in de hersenen. Tot nu toe was nog onduidelijk hoe dit in zijn werk gaat.

Cruciale rol

Uit haar experimenten concludeert Smit-Rigter nu dat de 5-HT3 receptor een cruciale rol speelt. Er zijn proeven gedaan met gewone en genetisch gemodificeerde muizen, waarbij blijkt dat de verandering in de serotoninehuishouding alleen in aanwezigheid van de receptor een effect heeft.

Sociaal gedrag

Smit-Rigter keek ook naar de verschillen in sociaal gedrag tussen gewone en genetisch gemodificeerde muizen. Alleen bij muizen zonder receptor zijn onder invloed van serotonine duidelijke afwijkingen in het sociale gedrag van de pups gevonden. Dit is de eerste keer dat er een relatie is gelegd tussen het ontbreken van de 5-HT3 receptor en afwijkend sociaal gedrag. Op basis van dit gegeven kan verder onderzoek naar het ontstaan van autisme worden gedaan.

Zwangere vrouwen

De promovenda waarschuwt voor vergaande conclusies op basis van haar zuiver fundamentele onderzoek. Het betekent zeker geen revolutionaire doorbraak in de behandeling van de stoornissen, maar het is wel weer een stapje op weg naar een beter begrip.

Toch heeft zij wel een boodschap voor zwangere vrouwen en jonge moeders. Uit het onderzoek is duidelijk gebleken dat omgevingsfactoren en met name bepaalde medicijnen tijdens de zwangerschap grote invloed kunnen hebben op de serotoninehuishouding en daarmee op de ontwikkeling van het brein. Het is dus heel belangrijk om de foetus en de pas geboren baby zoveel mogelijk tegen dit soort verstorende invloeden te beschermen.

Laura Smit-Rigter: The role of the serotonin 5-HT3 receptor in cortical development.
Promotie Universiteit van Amsterdam was op 15 december 2010

Bron: Psy: GGZ-platform over geestelijke gezondheid & verslaving

Geplaatst op: 04-01-2011

Laatste wijziging: 07-02-2011